Velayet davası, İstanbul başta olmak üzere Kadıköy, Anadolu Yakası ve tüm Türkiye'de boşanma davalarının en hassas ve en çok tartışılan konusudur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 335-351. maddeleri velayet hükümlerini düzenlemektedir. Velayet kararında çocuğun üstün yararı her şeyin üstündedir. Bu rehberde velayet davası sürecini, kriterleri ve kişisel ilişki düzenlemesini detaylı olarak açıklıyoruz. Velayet davanızda hukuki destek için 0531 500 03 76 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Velayet Nedir?
Velayet, 18 yaşından küçük çocuğun bakımı, korunması, eğitimi, yetiştirilmesi ve temsili konusundaki hak ve yükümlülüklerin bütünüdür. Evlilik birliği devam ederken velayet ana ve baba tarafından birlikte kullanılır. Boşanmada ise hakim, velayeti ebeveynlerden birine verir.
Velayet Kime Verilir? Hakim Hangi Kriterleri Değerlendirir?
Kesin ve değişmez kurallar yoktur; hakim her somut olayın koşullarını değerlendirir:
Çocuğun Yaşı
Küçük yaştaki çocukların (0-6 yaş) anne bakımına ihtiyaç duyduğu kabul edilir. Ancak bu kesin kural değildir; annenin bakım koşullarının yetersizliği halinde baba da velayet alabilir. Çocuk büyüdükçe diğer faktörler öne çıkar.
Ebeveynlerin Yaşam Koşulları
- Barınma: Uygun konut, çocuğun odası
- Gelir: Düzenli ve yeterli gelir
- Çalışma koşulları: Çocukla ilgilenecek zaman
- Sağlık: Fiziksel ve psikolojik sağlık
- Destek sistemi: Büyükanne/büyükbaba desteği
Ebeveyn-Çocuk İlişkisi
Hangi ebeveynle daha güçlü duygusal bağ, günlük bakımın kim tarafından üstlenildiği ve kardeşlerin birlikte kalması tercihi.
Büromuzun Temsil Ettiği Bir Velayet Davası
Kadıköy'de yaşayan bir anne, boşanma sonrası 4 yaşındaki kızının velayetini kaybetme riski ile karşı karşıyaydı. Babanın yüksek geliri ve geniş ailevi desteği velayeti talep etmesinde etkili oluyordu. Büromuz tarafından sosyal hizmet uzmanı raporu alındı, annenin çocukla kurduğu güçlü duygusal bağ ve günlük bakımı üstlenmesi somut delillerle ortaya konuldu. Mahkeme, çocuğun üstün yararını değerlendirerek velayeti anneye verdi ve babaya geniş kişisel ilişki düzeni kurdu.
Velayet davanızda profesyonel destek almak isterseniz, Sadaret Hukuk Bürosu olarak Kadıköy merkezli ofisimizden İstanbul ve tüm Türkiye'ye aile hukuku danışmanlığı hizmeti vermekteyiz. 0531 500 03 76
Çocuğun Üstün Yararı İlkesi
BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.3 ile güvence altına alınan bu ilke, velayet kararlarında en temel kriterdir. Fiziksel, duygusal ve sosyal gelişim ihtiyaçları, güvenlik, eğitim ve mevcut yaşam düzeninin korunması değerlendirilir.
Uzman Görüşü ve Pedagog Raporu
Sosyal inceleme raporu (SİR), hakimin kararındaki en belirleyici delillerdendir. Rapor şunları içerir: ev ziyaretleri, ebeveyn mülakatları, çocukla birebir görüşme, ebeveyn-çocuk etkileşimi gözlemi ve uzman önerisi.
Ortak Velayet
Türk hukukunda yasal düzenleme yoktur; TMK velayetin tek ebeveyne verilmesini öngörür. Ancak geniş kişisel ilişki düzenlemeleriyle (haftalık eşit paylaşım) fiilen benzer sonuç elde edilebilir.
Velayetin Değiştirilmesi (TMK m.183)
Koşulların değişmesi halinde velayet değişikliği davası açılabilir. Şartlar: önemli değişiklik + çocuğun yararının gerektirmesi. Kişisel ilişkiyi sürekli engelleyen ebeveynin velayeti değiştirilebilir.
Kişisel İlişki Kurma Hakkı (TMK m.323)
Velayet verilmeyen ebeveynin çocukla uygun kişisel ilişki kurma hakkıdır. Düzenlenmesi gereken konular:
- ✓ Hafta içi/sonu görüşme günleri ve saatleri
- ✓ Yaz tatili düzenlemesi (4-6 hafta)
- ✓ Sömestr tatili düzenlemesi
- ✓ Dini bayramlar (dönüşümlü)
- ✓ Çocuğun doğum günü ve özel günler
- ✓ Teslim ve iade saatleri/yerleri
- ✓ Yurt dışı seyahat izni
Büromuzun Temsil Ettiği Bir Kişisel İlişki Davası
İstanbul Anadolu Yakası'nda yaşayan bir baba, velayet anneye verildikten sonra çocuğuyla görüşme hakkının kısıtlandığını ileri sürdü. Büromuz tarafından açılan davada, annenin kişisel ilişkiyi sistematik olarak engellediği tanık beyanları ve mesaj kayıtlarıyla ispatlandı. Mahkeme, kişisel ilişki düzenini genişleterek hafta sonlarına ek olarak her Çarşamba akşamı ve yaz tatilinin 6 haftası olarak yeniden düzenledi.
Velayetin Kaldırılması (TMK m.348)
Son çare olarak uygulanan ağır bir tedbirdir. Ebeveynin çocuğa yönelik ihmal, istismar veya bakım yükümlülüğünü ağır biçimde savsaklaması halinde uygulanır. Velayet kaldırılan çocuk diğer ebeveyne verilir veya vesayet altına alınır.
Yargıtay İçtihatları
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin temel içtihatları: çocuğun üstün yararının her şeyin üstünde tutulması, ebeveynin boşanmadaki kusurunun velayeti doğrudan belirlemediği, anne bakımına muhtaç yaştaki çocuğun anneye bırakılmasının kural olduğu (istisnası mümkün), kardeşlerin ayrılmaması tercihi. Güncel kararlara Yargıtay resmi web sitesinden ulaşılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Velayet kime verilir?
Çocuğun üstün yararı gözetilerek hakim belirler. Yaş, ebeveynlerle ilişki, yaşam koşulları, eğitim ortamı ve uzman raporu dikkate alınır.
Velayet değiştirilebilir mi?
Evet. TMK m.183 uyarınca koşulların değişmesi halinde velayetin değiştirilmesi davası açılabilir. Yeni uzman raporu alınır.
Ortak velayet mümkün mü?
Yasal düzenleme yoktur; TMK velayetin tek ebeveyne verilmesini öngörür. Ancak geniş kişisel ilişki düzenlemeleriyle fiilen benzer sonuç elde edilebilir.
Çocuğun görüşü dikkate alınır mı?
Evet. İdrak yaşına ulaşmış çocuğun (genellikle 8+) görüşü pedagog aracılığıyla alınır. Bağlayıcı değildir ancak hakimin kararında ağırlıklı dikkate alınır.
Baba velayeti alabilir mi?
Evet. Velayet cinsiyete bağlı değildir. Çocuğun yararına uygunsa, çocuğun yaşı büyükse veya annenin koşulları yetersizse baba da velayet alabilir.
Velayet davası ne kadar sürer?
Boşanma davası içinde görülürse 1-2 yıl. Bağımsız velayet değişikliği davası 6-12 ay sürebilir. Uzman raporu ve tanık dinleme süreyi etkiler.
Kişisel ilişki düzeni nasıl belirlenir?
Hakim tarafından hafta içi/sonu, yaz tatili, sömestr, bayramlar ve özel günler için detaylı program belirlenir. Belirsiz ifadeler yerine somut günler ve saatler belirtilir.
Velayetin kaldırılması hangi hallerde olur?
İhmal, fiziksel/cinsel/duygusal istismar, ağır bakım yetersizliği, ebeveynin hastalığı veya cezaevinde olması gibi ağır hallerde son çare olarak uygulanır.
Sonuç ve Hukuki Destek
Velayet davası, çocuğunuzun geleceğini doğrudan etkileyen kritik bir süreçtir. Sadaret Hukuk Bürosu olarak Kadıköy merkezli ofisimizden İstanbul ve Türkiye genelinde velayet davaları konusunda hizmet vermekteyiz.
- Telefon: 0531 500 03 76
- WhatsApp: WhatsApp'tan yazın
- E-posta: info@sadarethukuk.com
- Adres: Acıbadem Mah. Akasya Sok. No:199/A K:34 D:7, Kadıköy / İstanbul 34660
Bu makale Sadaret Hukuk Bürosu Yayın Kurulu tarafından Mart 2026'da güncellenmiştir.
İlgili Makaleler: Boşanma Davası | Nafaka Hesaplama | Anlaşmalı Boşanma | Koruma Kararı