Aile konut şerhi, İstanbul ve Kadıköy başta olmak üzere Türkiye'de eşlerin en temel barınma hakkını korumak amacıyla TMK m.194 ile düzenlenen önemli bir hukuki mekanizmadır. Aile konutu üzerine şerh konularak, malik eşin diğer eşin rızası olmadan konutu satması, devretmesi veya ipotek etmesi engellenir. Bu rehberde aile konut şerhinin nasıl konulacağını, etkilerini ve kaldırılma hallerini detaylı olarak açıklıyoruz. Hukuki danışmanlık için 0531 500 03 76 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Aile Konutu Nedir?
Eşlerin birlikte yaşadığı ve aile yaşamının merkezini oluşturan konuttur. Nüfus kaydı, faturalar, komşu beyanları ile tespit edilir. Birden fazla konutu olan çiftlerde fiilen yaşanılan konut esas alınır.
Aile Konut Şerhi Ne Sağlar? (TMK m.194)
Eşin açık rızası olmaksızın şu işlemler engellenmiştir:
- ✓ Aile konutunun satışı
- ✓ Devir (bağışlama, trampa)
- ✓ İpotek konulması
- ✓ Kira sözleşmesinin feshi
- ✓ Sınırlı ayni hak tesisi
Şerh Nasıl Konulur?
Tapu Müdürlüğüne Başvuru
Kimlik, evlilik cüzdanı ve muhtarlıktan alınan "aile konutu" belgesiyle doğrudan tapu müdürlüğüne başvurulur. Genellikle aynı gün işlem tamamlanır.
Mahkeme Kararıyla
Tapu müdürlüğü reddetse aile mahkemesine dava açılarak şerh konulması talep edilir. Boşanma davası süresinde ihtiyati tedbir olarak da talep edilebilir.
Büromuzun Temsil Ettiği Bir Aile Konut Şerhi Davası
Kadıköy'de yaşayan müvekkilimiz, eşinin aile konutunu habersiz olarak 3. kişiye satmaya çalıştığını öğrendi. Büromuz tarafından acil olarak tapu müdürlüğüne şerh başvurusu yapıldı ve aynı gün şerh konularak satış engellendi. Ayrıca boşanma davasında ihtiyati tedbir kararı da alındı.
Aile konutunuzun korunması için profesyonel destek almak isterseniz, Sadaret Hukuk Bürosu olarak Kadıköy merkezli ofisimizden İstanbul ve tüm Türkiye'ye gayrimenkul hukuku hizmeti vermekteyiz. 0531 500 03 76
Eşin Rızası Şartı
Açık, serbest irade ile verilen rıza gerekir. Susma rıza sayılmaz. Her işlem için ayrı rıza verilmelidir; blanko rıza geçersizdir.
Kiralık Konutlarda Şerh
TMK m.194/4 uyarınca sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiraya verene bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı haline gelebilir. Kira sözleşmesi diğer eşin rızası olmadan feshedilemez.
Şerhin Kaldırılması
- Eşlerin birlikte tapu müdürlüğüne başvurusu
- Mahkeme kararı
- Boşanma kararının kesinleşmesi
- Eşin ölümü
- Konut değişikliği
Şerhsiz Satışın Akıbeti
Şerh olmasa bile TMK m.194 koruması devam eder. Alıcı konutun aile konutu olduğunu biliyorsa veya bilebilecek durumdaysa satış iptal edilebilir. Şerh konulmuşsa iyi niyet iddiası kesinlikle kabul edilmez.
Büromuzun Temsil Ettiği Bir Tapu İptal Davası
İstanbul Anadolu Yakası'nda müvekkilimizin haberi olmadan eşi, aile konutunu piyasa değerinin altında bir bedelle üçüncü kişiye sattı. Şerh konulmamıştı ancak alıcının konutun aile konutu olduğunu bildiği tespit edildi. Büromuz tarafından açılan tapu iptal ve tescil davasında mahkeme, satışın geçersizliğine karar verdi.
Yargıtay İçtihatları
Temel içtihatlar: korumanın şerhe bağlı olmaması, eş rızası olmadan konulan ipoteğin geçersizliği, alıcının aile konutu araştırma yükümlülüğü. Güncel kararlara Yargıtay resmi web sitesinden ulaşılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aile konut şerhi nasıl konulur?
Kimlik, evlilik cüzdanı ve muhtarlık belgesiyle tapu müdürlüğüne başvurulur. Red halinde aile mahkemesine dava açılır. Genellikle aynı gün işlem tamamlanır.
Şerh ne işe yarar?
Eşin rızası olmadan aile konutunun satışını, devrini, ipotek edilmesini ve kira sözleşmesinin feshini engeller.
Kiralık eve şerh konulabilir mi?
Evet. TMK m.194 kiralık konutları da kapsar. Eş bildirimle kira sözleşmesinin tarafı olabilir.
Şerh nasıl kaldırılır?
Eşlerin birlikte başvurusu, mahkeme kararı, boşanma veya ölüm ile kaldırılır.
Şerhsiz satış geçerli mi?
Şerh olmasa bile koruma devam eder. Alıcı durumu biliyorsa satış iptal edilir. Şerhle iyi niyet iddiası kesinlikle kabul edilmez.
Aile konutu nasıl tespit edilir?
Eşlerin fiilen birlikte yaşadığı konuttur. Nüfus kaydı, su/elektrik/doğalgaz faturaları, komşu ve muhtar beyanlarıyla tespit edilir.
İpotek engellenebilir mi?
Evet. Aile konutu üzerine eşin rızası olmadan ipotek konulamaz. Rıza olmadan konulan ipotek dava ile iptal edilebilir.
Boşanmada şerh ne olur?
Boşanma kararının kesinleşmesiyle aile konutu niteliği sona erer ve şerh kaldırılır. Sağ kalan eşin TMK m.240 uyarınca konutun kendisine özgülenmesini talep hakkı saklıdır.
Sonuç ve Hukuki Destek
Aile konut şerhi, barınma hakkınızın korunması için hayati önem taşır. Sadaret Hukuk Bürosu olarak Kadıköy merkezli ofisimizden İstanbul ve Türkiye genelinde hizmet vermekteyiz.
- Telefon: 0531 500 03 76
- WhatsApp: WhatsApp'tan yazın
- E-posta: info@sadarethukuk.com
- Adres: Acıbadem Mah. Akasya Sok. No:199/A K:34 D:7, Kadıköy / İstanbul 34660
Bu makale Sadaret Hukuk Bürosu Yayın Kurulu tarafından Mart 2026'da güncellenmiştir.
İlgili Makaleler: Boşanma Davası | Mal Paylaşımı | Kira Artış | Tapu İptal