Miras hukuku, İstanbul başta olmak üzere Kadıköy, Anadolu Yakası ve tüm Türkiye'de en çok uyuşmazlık yaşanan hukuk dallarından biridir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 495-682. maddeleri miras hükümlerini düzenlemektedir. Miras paylaşımı, vasiyetname, veraset ilamı, saklı pay ve mirasın reddi gibi konular sıklıkla dava konusu olmaktadır. Bu rehberde miras hukukunun tüm yönlerini detaylı olarak ele alıyoruz. Miras uyuşmazlığınızda hukuki danışmanlık için 0531 500 03 76 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Miras Hukuku Nedir?

Miras hukuku, bir kişinin ölümü veya gaipliği halinde mal varlığının (terekesinin) kimlere, ne oranda ve nasıl geçeceğini düzenleyen özel hukuk dalıdır. Miras, külli halefiyet ilkesi gereği miras bırakanın ölümüyle birlikte kendiliğinden mirasçılara geçer. Mirasçılar hem alacakları hem borçları üstlenir.

Yasal Mirasçılar: Zümre Sistemi

TMK yasal mirasçılığı zümre (derece) sistemine göre düzenlemiştir. Her zümre bir öncekini mirastan tamamen dışlar.

Birinci Zümre: Altsoy

Miras bırakanın çocukları birinci zümre mirasçıdır (TMK m.495). Çocuklar eşit paylarla mirasçı olur. Ölen çocuğun payı torunlara geçer.

İkinci Zümre: Ana ve Baba

Altsoy yoksa ana ve baba mirasçı olur (TMK m.496). Ana ve baba eşit pay alır. Ölen ana/babanın payı kardeşlere geçer.

Üçüncü Zümre: Büyükanne ve Büyükbaba

İlk iki zümrede mirasçı yoksa büyükanne ve büyükbaba mirasçı olur (TMK m.497).

Sağ Kalan Eşin Miras Payı

Eş her zümre ile birlikte mirasçı olur; payı birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir:

Saklı Pay ve Tenkis Davası

TMK m.505-508 kapsamında belirli mirasçıların saklı payı (mahfuz hissesi) korunmaktadır. Saklı pay oranları: altsoy yasal payının 1/2'si, ana-baba yasal payının 1/4'ü, eş yasal payının tamamı (altsoy/ana-baba ile) veya 3/4'ü.

Saklı payı ihlal eden vasiyetname veya bağışlara karşı tenkis davası açılabilir (TMK m.560). Zamanaşımı: öğrenmeden itibaren 1 yıl, açılmadan itibaren 10 yıl.

Büromuzun Temsil Ettiği Bir Tenkis Davası

Kadıköy'de yaşayan müvekkilimizin babası, mal varlığının büyük kısmını vasiyetname ile tek bir çocuğuna bırakmıştı. Büromuz tarafından açılan tenkis davasında saklı payın ihlal edildiği tespit edildi ve mahkeme, vasiyetnamenin saklı payı aşan kısmının tenkisine karar verdi.

Miras uyuşmazlığınızda profesyonel destek almak isterseniz, Sadaret Hukuk Bürosu olarak Kadıköy merkezli ofisimizden İstanbul ve tüm Türkiye'ye hizmet vermekteyiz. 0531 500 03 76 | WhatsApp

Vasiyetname

Vasiyetname, miras bırakanın ölümünden sonra mal varlığının dağıtımına ilişkin iradesini açıkladığı tek taraflı işlemdir. Üç türü vardır:

• El yazılı (TMK m.538): Baştan sona kendi el yazısıyla, tarih ve imza ile. Bilgisayarla yazılamaz.
• Resmi (TMK m.532): Noter veya sulh hakimi huzurunda iki tanıkla.
• Sözlü (TMK m.539): Olağanüstü durumlarda (yakın ölüm tehlikesi) iki tanık huzurunda.

Detaylı bilgi için vasiyetname rehberimize bakabilirsiniz.

Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi)

Mirasçıları ve paylarını gösteren resmi belgedir. Noterden (çekişmesiz haller) veya sulh hukuk mahkemesinden (çekişmeli haller) alınır. Miras haklarını kullanmak için (tapu devri, banka hesabı çözme) gereklidir.

Mirasın Reddi (TMK m.605-618)

Mirasçının mirası kabul etmemesidir. İki türü vardır:

• Gerçek ret: 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvuru. Kayıtsız şartsız olmalı.
• Hükmi ret: Tereke borca batıksa kendiliğinden reddedilmiş sayılır.

Detaylı bilgi için mirasın reddi rehberimize bakınız.

Miras Paylaşımı

Rızai (Anlaşmalı) Paylaşım

Mirasçılar anlaşarak mirası paylaşır. Yazılı sözleşme yapılır, tüm mirasçıların katılımı ve rızası gerekir.

Kazai (Yargısal) Paylaşım: Ortaklığın Giderilmesi

Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır. Aynen taksim veya satış yoluyla paylaştırma yapılır. Detaylı bilgi için ortaklığın giderilmesi rehberimize bakınız.

Büromuzun Temsil Ettiği Bir Miras Paylaşımı Davası

İstanbul Anadolu Yakası'nda miras yoluyla intikal eden 3 taşınmazın paylaşımı konusunda 5 mirasçı anlaşamadı. Büromuz tarafından açılan ortaklığın giderilmesi davasında bilirkişi raporu alındı. Bir taşınmaz aynen taksim edildi, diğer ikisi açık artırmada satılarak bedel mirasçılara payları oranında dağıtıldı.

Miras Vergisi

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu uyarınca miras yoluyla intikal eden mallar vergiye tabidir. %1-10 arası artan oranlı tarife uygulanır. İstisna tutarları her yıl güncellenir. Beyanname ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde verilmelidir. Güncel oranlar Resmi Gazete'den takip edilebilir.

Muris Muvazaası (Mal Kaçırma)

Miras bırakanın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazını satış göstererek devretmesi durumunda tapu iptal ve tescil davası açılabilir. 01.04.1974 tarihli Yargıtay İBK bu konunun temel hukuki dayanağıdır. Detaylı bilgi için tapu iptal ve tescil davası rehberimize bakınız.

Yargıtay İçtihatları

Yargıtay'ın miras hukukundaki temel içtihatları: ortaklığın giderilmesinde aynen taksim mümkünse satış kararı verilemeyeceği, el yazılı vasiyetnamede eksik tarihin vasiyetnameyi geçersiz kılacağı, muris muvazaasında satış bedelinin düşüklüğünün muvazaa karinesi oluşturduğu. Güncel kararlara Yargıtay resmi web sitesinden ulaşılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras paylaşımında eşin hakkı nedir?

Altsoy ile birlikte 1/4, ana-baba ile 1/2, büyükanne-büyükbaba ile 3/4 miras payına sahiptir. Hiçbir zümre mirasçısı yoksa terekenin tamamını alır. Ayrıca edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında mal paylaşımı hakkı da vardır.

Mirasın reddi nasıl yapılır?

Ölümün öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yazılı beyanla yapılır. Kayıtsız şartsız olmalıdır. Terekeye el atan mirasçı ret hakkını kaybeder.

Vasiyetname nasıl yazılır?

El yazılı vasiyetname kendi el yazısıyla baştan sona yazılır, yıl-ay-gün tarih atılır ve imzalanır. Bilgisayarla yazılamaz. Resmi vasiyetname noter huzurunda iki tanıkla düzenlenir.

Veraset ilamı nereden alınır?

Çekişmesiz hallerde noterden (hızlı ve pratik), çekişmeli hallerde sulh hukuk mahkemesinden alınır. Nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesi gereklidir.

Miras vergisi oranı nedir?

%1-10 arası artan oranlı uygulanır. İstisna tutarları her yıl güncellenir. Beyanname 4 ay içinde verilmelidir.

Saklı pay nedir?

Belirli mirasçılara (altsoy, ana-baba, eş) kanunla güvence altına alınan miras payıdır. Vasiyetname veya bağışla ihlal edilirse tenkis davası açılabilir.

Miras paylaşımı nasıl yapılır?

Rızai (anlaşmalı) paylaşım sözleşmesiyle veya mahkemede ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasıyla yapılır. Aynen taksim mümkünse öncelikli tercih edilir.

Tenkis davası nedir?

Saklı payları ihlal eden vasiyetname veya bağışların saklı pay oranına indirilmesini sağlayan davadır. Öğrenmeden itibaren 1 yıl, açılmadan itibaren 10 yıl zamanaşımı uygulanır.

Sonuç ve Hukuki Destek

Miras hukuku uyuşmazlıkları, aile ilişkilerini doğrudan etkileyen hassas süreçlerdir. Sadaret Hukuk Bürosu olarak Kadıköy merkezli ofisimizden İstanbul ve Türkiye genelinde miras hukuku alanında hizmet vermekteyiz.

• Telefon: 0531 500 03 76
• WhatsApp: WhatsApp'tan yazın
• E-posta: info@sadarethukuk.com
• Adres: Acıbadem Mah. Akasya Sok. No:199/A K:34 D:7, Kadıköy / İstanbul 34660

Bu makale Sadaret Hukuk Bürosu Yayın Kurulu tarafından Mart 2026'da güncellenmiştir.

İlgili Makaleler: Vasiyetname | Mirasın Reddi | Ortaklığın Giderilmesi | Tapu İptal