İçindekiler
1. Sözleşme Nedir?
Sözleşme, İstanbul ve Kadıköy başta olmak üzere Türkiye genelinde ticari ve bireysel ilişkilerin temelini oluşturan hukuki işlemdir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ile düzenlenmiştir. Sözleşme; iki veya daha fazla tarafın karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla oluşturdukları hukuki işlemdir. Sözleşme hukuku konusunda danışmanlık almak için 0531 500 03 76 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
2. Sözleşmenin Kuruluşu ve Geçerliliği
Geçerli bir sözleşme için gerekli unsurlar:
- Ehliyet: Tarafların fiil ehliyetine sahip olması
- İrade beyanı: Karşılıklı ve birbirine uygun icap-kabul
- Hukuka uygunluk: Konunun hukuka ve ahlaka aykırı olmaması
- İmkansızlık yokluğu: Edimin imkansız olmaması
- Şekil: Kanunun öngördüğü şekle uyulması (varsa)
İrade Sakatlıkları
Sözleşmeyi iptal edilebilir kılan irade sakatlıkları:
| İrade Sakatlığı | Tanım | Süre |
|---|---|---|
| Hata (yanılma) | Esaslı yanılma halinde iptal | 1 yıl |
| Hile (aldatma) | Karşı tarafın aldatması | 1 yıl |
| İkrah (korkutma) | Tehdit ile sözleşme yapılması | 1 yıl |
| Gabin (aşırı yararlanma) | Zor durumun sömürülmesi | 1 yıl |
3. Sözleşme Türleri
- Satış sözleşmesi (TBK m.207): Mal/hak devri karşılığı bedel ödeme
- Kira sözleşmesi (TBK m.299): Kullanım hakkı karşılığı bedel
- Eser sözleşmesi (TBK m.470): İş görme karşılığı bedel (inşaat, tadilat)
- Vekalet sözleşmesi (TBK m.502): Başkası adına iş görme
- Hizmet sözleşmesi (TBK m.393): İşçi-işveren ilişkisi
- Kefalet sözleşmesi (TBK m.583): Üçüncü kişinin borcunu garanti
Büromuzun Temsil Ettiği Bir Eser Sözleşmesi Davası
Kadıköy'de müvekkilimiz, bir inşaat firmasıyla kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladı. Firma, sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihini 14 ay aştı. Büromuz tarafından asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açıldı. Bilirkişi raporu ile gecikme nedeniyle oluşan kira kaybı ve değer düşüklüğü hesaplandı. Mahkeme, 680.000 TL maddi tazminata hükmetti.
Sözleşme hukuku alanında destek almak isterseniz, Sadaret Hukuk Bürosu olarak Kadıköy merkezli ofisimizden İstanbul ve tüm Türkiye'ye hizmet vermekteyiz. 0531 500 03 76 · WhatsApp
4. Şekil Şartları
TBK'da sözleşme serbestisi ilkesi geçerlidir. Ancak bazı sözleşmeler özel şekle tabidir:
- Resmi şekil: Taşınmaz satışı (tapu), evlenme, vakıf kurma
- Yazılı şekil: Kefalet, tüketici kredisi, bağışlama vaadi
- Adi yazılı: Tarafların imzası yeterli
5. Sözleşme İhlali ve Temerrüt
Borçlunun borcunu ifa etmemesi veya gereği gibi ifa etmemesi sözleşme ihlalidir:
- İfa etmeme: Borcun hiç yerine getirilmemesi
- Gereği gibi ifa etmeme: Ayıplı ifa, kısmi ifa, zamansız ifa
- Temerrüt: Muaccel borcun ödenmemesi (TBK m.117)
Alacaklının seçimlik hakları: aynen ifa + gecikme tazminatı, ifadan vazgeçip müspet zarar, sözleşmeden dönüp menfi zarar.
Büromuzun Temsil Ettiği Bir Sözleşme İhlali Davası
İstanbul Anadolu Yakası'nda müvekkilimiz firma, bir tedarikçiyle 1.500.000 TL'lik mal alım sözleşmesi imzaladı. Tedarikçi malları teslim etmedi. Büromuz tarafından arabuluculuk başvurusu yapıldı, anlaşma sağlanamadı. Asliye ticaret mahkemesinde açılan davada sözleşmeden dönme ve menfi zararın tazmini talep edildi. Mahkeme, 1.500.000 TL bedel iadesi + 320.000 TL zarar tazminatına hükmetti.
6. Fesih ve Dönme
| Özellik | Fesih | Dönme |
|---|---|---|
| Etki | İleriye dönük | Geriye dönük |
| Geçmiş edimler | Geçerli kalır | İade edilir |
| Kullanım | Sürekli sözleşmelerde | Ani edimli sözleşmelerde |
7. Cezai Şart
TBK m.179-182 kapsamında düzenlenmiştir. Üç türü vardır: seçimlik cezai şart, ifaya eklenen cezai şart, dönme cezası. Yargıtay kararlarına göre hakim, fahiş cezai şartı indirebilir.
8. Mücbir Sebep ve Uyarlama
TBK m.136 (ifa imkansızlığı) ve m.138 (aşırı ifa güçlüğü) kapsamında mücbir sebep sözleşmeyi etkiler. Deprem, savaş, salgın hastalık gibi olağanüstü haller mücbir sebep sayılabilir.
İcra takibi yoluyla sözleşme alacaklarının tahsili de mümkündür.
9. Sıkça Sorulan Sorular
Sözleşme hangi hallerde geçersizdir?
Ehliyetsizlik, şekil eksikliği, muvazaa, hukuka/ahlaka aykırılık, irade sakatlığı hallerinde geçersizdir.
Fesih ile dönme farkı nedir?
Fesih ileriye etkili, dönme geriye etkilidir.
Cezai şart nedir?
Sözleşme ihlali halinde ödenmesi kararlaştırılan para cezasıdır.
Hangi durumlarda yazılı şekil gerekir?
Taşınmaz satışı, kefalet, tüketici kredisi gibi hallerde.
Genel işlem koşulları nedir?
Önceden hazırlanmış standart sözleşme maddeleridir.
Tazminat nasıl hesaplanır?
Müspet zarar veya menfi zarar talep edilebilir.
Mücbir sebep sözleşmeyi sona erdirir mi?
İfa imkansızlığı yaratırsa evet. Aşırı güçlük yaratırsa uyarlama talep edilir.
Zamanaşımı ne kadardır?
Genel: 10 yıl, dönemsel edimler: 5 yıl.
Sonuç
Sözleşme hukuku, ticari ve bireysel ilişkilerin güvenliğini sağlayan temel hukuk dalıdır.
Sadaret Hukuk Bürosu - Kadıköy, Acıbadem. 0531 500 03 76 · WhatsApp
Hukuki Bilgilendirme: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Bu makale Sadaret Hukuk Bürosu Yayın Kurulu tarafından Mart 2026'da güncellenmiştir.