İcra & Alacak Hukuku

Kısa cevap: İlamsız takipte ödeme emrine itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK md. 62). İtiraz edilirse alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir sene içinde itirazın iptali davası açabilir (md. 67). Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir sene geçmekle düşer (md. 78).

İcra takibinin başlatılması

Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır. Talepte alacaklının ve borçlunun kimlik bilgileri, alacağın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, senet yoksa borcun sebebi ve seçilen takip yolu gösterilir; alacak belgeye dayanıyorsa belgenin aslı veya tasdikli örneği icra dairesine verilir (İcra ve İflas Kanunu md. 58).

Ödeme emrine itiraz

İtiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır. Borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır. Borçlu, dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adresi itirazla birlikte bildirmek zorundadır (md. 62).

İtirazın iptali davası

Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu, takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir (md. 67).

Haciz

Ödeme emrindeki süre geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itirazı kaldırıldıktan sonra alacaklı, mal beyanını beklemeksizin haciz konmasını isteyebilir. Alacaklı dilerse yargı bilişim sistemi üzerinden borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir ve sorgulama sonunda sistem üzerinden haciz talep edebilir. Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer; itiraz veya dava hâlinde, bunların meydana gelmesinden hükmün kesinleşmesine kadar geçen süre hesaba katılmaz (md. 78).

Kambiyo senetlerine özgü takip

İcra memuru senedin kambiyo senedi olduğunu ve vadesinin geldiğini görürse borçluya senet sureti ile birlikte hemen bir ödeme emri gönderir. Ödeme emrinde borcun ve takip masraflarının on gün içinde ödenmesi ihtarı yer alır; takibin dayanağı olan senet kambiyo senedi vasfını taşımıyorsa beş gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilmesi, senetteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia eden borçlunun bunu beş gün içinde dilekçeyle icra mahkemesine bildirmesi gerekir (md. 168).

Menfi tespit ve istirdat davaları

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde genel hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebilir (md. 72).

Sıkça sorulan sorular